• Trainer Ad van Dongen verschafte Spijkenisse: een hart, een ziel en een eigen identiteit Hij beleeft de sensatie van destijds nog als de dag van gisteren. De tijdgeest heeft geen grip gekregen op ook maar enige vorm van geestelijke slijtage.
    De diepgewortelde herinneringen komen met speels gemak boven drijven en maken de emoties weer los. De succesvolste trainer, die ooit bij de vv Spijkenisse werkte, verhaalt nog als een jonge hond over het ongekende en tot dusverre niet meer geëvenaarde wapenfeit in de historie van de groen-witten. De krasse knar geniet nog immer met volle teugen van de sensatie, die door niemand ooit voor mogelijk werd gehouden.
    Voetbaltrainer Ad van Dongen uit Papendrecht leverde met zijn mannen een prestatie, die zijn weerga nauwelijks kende. In verhouding vergelijkbaar met het aandeel dat William 'Bill' Shankly, de Schot die het roemruchte Liverpool in korte tijd van de tweede divisie naar een Europese topclub leidde.
    Met één verschil.
    Tevergeefs wordt naar een afbeelding van Van Dongen gezocht op het sportpark Jaap Riedijk, terwijl Shankly met een borstbeeld op Anfieldroad permanent wordt geëerd. Een soortgelijk eerbetoon zou niet misstaan voor de architect van het elftal dat in 1975 het algemeen amateurkampioenschap van Nederland behaalde. Opdat hij nooit mag worden vergeten.
    Trainer Ad van Dongen
    Zwak voor Spanje
    Ad van Dongen verblijft al jaren een groot gedeelte van het jaar in Spanje. ,,Veertig jaar geleden kochten mijn schoonouders een kavel waarop een chalet werd gebouwd," verklaart Ad van Dongen zijn voorliefde voor het Iberisch schiereiland. ,,In 1998 hebben we dat verkocht en een apartement laten bouwen in Altea een plaatsje tussen Valencia en Allicante. Mijn vrouw en ik genieten daar met volle teugen van de ouderdom ook al heb ik qua gezondheid wel het nodige voor mijn kiezen gekregen. In 2003 heb ik een open-hartoperatie ondergaan en in 2015 en 2018 ben ik bestraald voor longkanker.
    Petje af voor de medische wereld, die mogelijk maakt wat voor onmogelijk werd gehouden. Dagelijks mijn krantje, op zijn tijd een cryptografie en breinbrekers oplossen, lekker eten met een heerlijk wijntje er bij, gezellig keuvelen, ontspannen in het leven staan, zonder stress, zo ziet mijn huidig leven er in grote lijnen uit. Niets mis mee dus."
    Trainer bij Spijkenisse
    Ad van Dongen werd in 1972 trainer van de vv Spijkenisse. Na een gesprek met Piet Slijkhuis, in het verlengde van een oefenwedstrijd tussen Papendrecht en Spijkenisse, werd de week na het gesprek de overeenkomst beklonken.
    ,,Spijkenisse geraakte toen in een stroomversnelling en ontwikkelde zich van dorp tot voorstad van Rotterdam," schetst de pensionada de nieuwe omgeving waarin hij deels terechtkwam. De heer Bliek was burgemeester en nieuwe woningen schoten als paddestoelen uit de grond. In die demagogische ontwikkeling kwam het de gemeente Spijkenisse erg goed uit dat de voetbalclub Spijkenisse zich aardig in de kijker speelde. Burgervader Bliek vond de voetbalclub een prima ambassadeur voor het uitdragen van de filosofie van de groeistad en de toenmalige voorzitter Jo Witteveen was slim genoeg om faciliteiten te verwerven om de ontwikkeling van de club in een stroomversnelling gestalte te geven. Samen met secretaris Wil van der Linden, penningmeester Thijs van Sint-Annaland, terrein- en materiaalbeheerder Koos Kweekel, publiciteitsman Yme Buikdrager en Piet Slijkhuis, die over de sponsoring ging, ontstonden de peilers waarop Spijkenisse een enorme ontwikkeling doormaakte. Het aantal jeugdleden nam gestaag toe en die jeugdafdeling stuurden de gehele club naar een grotere hoogte," besluit Ad van Dongen zijn relaas over de oorsprong van het latere succes.
    Trainer Ad van Dongen 1
    Geen hoogvlieger
    In zijn eigen actieve voetbal periode groeide Ad van Dongen niet uit tot een hoogvlieger. Ook al rook hij wel aan een redelijk niveau op het natuurgras. ,,Toen ik negen jaar werd, kreeg ik het lidmaatschap van DFC als cadeau," graaft Ad van Dongen diep in zijn geheugen. ,,Ik was een technische voetballer en schuwde de duels, omdat ik fysiek niet zo sterk was. Vijfendertig duels heb ik in het eerste gespeeld en ik werd geselecteerd voor het Nederlands Luchtmachtelftal. Heb het overigens niet gered. Heb me daardoor ook geconcentreerd op de maatschappelijke loopbaan. Na mijn militaire dienstplicht als reserve officier bij de luchtmacht, ben ik bij een handelsonderneming in de non-ferrohalffabrikaten in Rotterdam gaan werken. Ik heb me daar als vijfde wiel aan de wagen naar chef, procuratiehouder en uiteindelijk commercieel directeur opgewerkt. Op mijn 54 ste begon een Duits bedrijf een filiaal in Nederland en heb dat mede opgezet. Ik ben uiteindelijk directeur van die vestiging geworden."

    Tweede viool

    Ten tijde van de komst van oefenmeester Ad van Dongen speelde Spijkenisse de tweede viool en verwierf in het voetbal jargon De bijnaam 'de Poulidor van het zaterdagvoetbal'. En, alsof de duivel er mee speelde, in het eerste seizoen dat Van Dongen aan het roer stond bij Spijkenisse, legde de club, achter RVVH, weer beslag op die intussen vermaledijde tweede stek bij de eindafrekening.
    In 1974 braken de Schiekamp bewoners met die vervelend wordende traditie. Het kampioenschap werd behaald en de promotie naar de eerste klasse, toentertijd de hoogste amateurafdeling in het zaterdagvoetbal, werd een feit. De sportieve honger van chef Van Dongen en zijn kompanen was daarmee allerminst gestild. De titel in de eerste klasse werd veroverd en Spijkenisse plaatste zich voor een tweeluik met de kampioen van de andere eerste klasse DOVO uit Veenendaal met als inzet het algemene zaterdagkampioenschap.
    ,,De thuiswedstrijd beëindigden we met een ietwat teleurstellend 1-1 gelijkspel," weet Ad van Dongen nog en er klinkt nog steeds een lichte teleurstelling in zijn stem bij die constatering. ,,Maar, we gaven de moed niet op, integendeel. Arie van der Meer werd de personificatie van het optimisme en Cor Zwartepoorte verzette zelfs zijn geplande huwelijksreis om zijn steentje bij te kunnen dragen in de terugwedstrijd. Wat niemand voor mogelijk hield, gebeurde. We wonnen met 1-2 in Veenendaal en werden daardoor algemeen zaterdagkampioenschap."
    Hoogst haalbare
    Zondagkampioen Emmen was de tegenstander en een bomvolle extra trein was nodig om de supportersschare van Spijkenisse naar Drenthe te vervoeren.
    ,,Thijs van Sint-Annaland regelde die speciale trein," weet Ad van Dongen nog goed. ,,Bij de thee keken we tegen een 1-0 achterstand aan en we mochten daarmee de handjes dichtknijpen. Voor hetzelfde geld was het 5-0 geweest. In de rust heb ik toen een bandje afgedraaid van Jaap Bax met het commentaar over de wedstrijd tegen DOVO, die we wonnen. Daarnaast heb ik een enorme peptalk gehouden. Het heeft zijn uitwerking niet gemist. We kwamen als herboren uit de kleedkamer. Harrie Koopman scoorde met een lob vanaf bijna de middenlijn de gelijkmaker. Met uitstekend voetbal, een grenzeloos enthousiasme en een tomeloze inzet hebben we Emmen op de knieën gekregen. Twee doelpunten van Cor Barendregt brachten ons naar een 2-4 zege en er gloorde iets wonder schoon aan de voetbalhorizon."
    Het sportpark Schiekamp was uitverkocht. Er kon geen hond meer bij. De ambiance was geweldig en uniek. Spijkenisse en Emmen hielden elkaar aanvankelijk in evenwicht totdat Joep Goedendorp het eens probeerde en een schot op het vijandelijke doel, uit een corner, waagde. Halverwege veranderde Rien van Zanten de bal met de hak van richting en heel groen-wit zag het kleinnood in her Drenthse doel verdwijnen: 1-0. Die stand haalde de eindstreep en de euforie was enorm. Iedereen op het sportpark viel elkaar in de armen en de vreugde was enorm. Het hoogst haalbare was bereikt. Geschiedenis was geschreven.
    Trainer Ad van Dongen 2
    Rapport
    ,,Ik was geen typische voetbaltrainer," vindt Ad van Dongen van zichzelf. ,,Ik was meer een manager, een leider. Psychologisch stond ik mijn mannetje en had een uitstekend contact met alle spelers. Zonder uitzondering. Ik toonde ook vergaande belangstelling voor het leven van de mannen buiten het voetballen. Kon ze daardoor lezen en schrijven. Ik zie mezelf als een oliespuiter. Zowel in het voetbal als daarbuiten. Samen hebben we vier titels behaald. We hadden gewoon een goede ploeg, met eerlijke en hard werkende mensen."
    Met de wetenschap van nu kijkt de inmiddels zesentachtig jarige legende met intens genot en enorm veel plezier terug op de tijd dat hij werkzaam was bij de vv Spijkenisse. ,,Wat ik van de spelers vond? Nou daar gaan we.
    - Ad Lankhaar: atletisch, symphatiek, bescheiden;
    - Daan van der Meer: enthousiast, noeste werker, terrier;
    - Aren Buvens: snel, uitstekende looptechniek, tactisch sterk, positief ingesteld;
    - Nico Hokke: aanvoerder, subtiele speler, groot spelinzicht, innemend;
    - Cor Zwartepoorte: vrolijk, fysiek beresterk, betrouwbaar, echte Rotterdammer;
    - Harrie Koopman: leverde veel arbeid, onvermoeibaar, relativerend, nuchter, ingetogen in de groep;
    - Joep Goedendorp: creatief, technisch, niet altijd verstandig, Feyenoord-waardig;
    - Hans van Deelen: fysiek ijzersterk, conditioneel voorbeeldig, voerde stringent opdrachten uit, grote inzet;
    - Arie van der Meer: enthousiast, nooit opgeven, altijd positief ondanks concurrentie van drie goede spitsen;
    - Hans Postma: harde werker, nuchter, prima trap, relativerend;
    - Cor Barendregt: snel, kopsterk, groot scorend vermogen, verkocht als het moest een beuk;
    - Rien van Zanten: rustig, bekeken, puike afmaken, slim;
    - Cees Jansen: noeste werker, alert, kopsterk, nooit opgeven.
    Voetbalpaspoort
    Trainer Ad van Dongen:
    1964-1965: jeugd Alblasserdam;
    1965-1967: Alblasserdam;
    1967-1970: Groot Lindt;
    1972-1976: Spijkenisse;
    1976-1977: West 2 KNVB;
    1977-1980: RVVH;
    1980-1981: Papendrecht;
    1980-1982: Jeugdplan KNVB.
    Van 1979-1982 gaf hij de voorkeur aan het ontwikkelen van een maatschappelijke carrière.